İBRAHİM PAŞA CAMİİ

Yeri: İbrahim Paşa Mahallesinde, Hükümet Meydanında, Vilayet Binası ile Taş Ambarlar arasında bulunmaktadır. Tescil Tarih ve Sayısı: Erzurum Kültür Varlıkalrını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 13.11.1976 tarih ve A-188 sayılı kararı ile tescil edilmiştir. Tarihçe: Cami kitabesine göre İbrahim Edhem Paşa tarafından 1161 H.-1748 M. tarihinde yaptırılmıştır. Yapının kapı kemerinin üzerinde bulunan mermer, 43 x 64 cm ölçülerindeki, tâlik hatla yazılı kitabe beş satır, iki sütundur. Şair Haşim tarafından yazılan kitabe metni şu şekildedir. Camide kaidelerinde kitabeleri yer alan üç şamdan bulunmaktadır. Şamdanlardan biri 1161 H.-1748 M. tarihinde İbrahim Paşa tarafından, diğeri 1212 H.-1797 M. tarihinde İbrahim Paşa'nın kızı Muhsine Hanım tarafından ve diğer ikisi 1347 H.-1928 M. tarihinde Alemdar Zade Abdurrahman'ın eşi Saniye Hanım tarafından vakfedilmiştir. Plan ve Mimari Özellikleri: Cami kare planlı tek kubbelidir. Caminin doğu ve batı cephelerinde altta dikdörtgen formlu üçer pencere ve üstte yuvarlak kemer formlu birer penceresi bulunmaktadır. Girişin iki yanında birer, güney cephesinde ikisi mihrabın yanında dikdörtgen formlu, biri mihrabın üzerinde yuvarlak kemerli pencere görülmektedir. Son cemaat yeri kubbelerle örtülü olup üç gözlüdür. Sivri kemerlerle birbirine bağlanan dört sütun mukarnas başlıklara ve klasik Osmanlı sütun altlığına sahiptir. Minare caminin kuzeybatı köşesinde yer almaktadır. Kare kaideden silindir gövdeye geçişte köşeler pahlanmıştır. Şerefe altlığında iki sıra iri mukarnaslardan oluşan süsleme görülmektedir. Cami kapısı sivri kemerli olup köşelerinde başlıklı sütunceler bulunmaktadır. Kapı üç yönden iç ve dış bükey silme ile sınırlandırılmıştır. Asıl kapı açıklığı düz atkıtaşı şeklindedir. Harim kısmı, üstte tromplarla sekizgene dönüştürülmüş, bunun üzerine de kubbenin oturduğu dairevi kasnak yerleştirilmiştir. Kubbe kasnağını bir ayet şeridi dolanmaktadır. Duvar yüzeyleri sivri kemerlerle hareketlendirilmiştir. Mihrap beş kenarlı olup kesme taştır. Dört sıra mukarnastan oluşan bir kavsaraya sahiptir. Caminin ahşap minberi XX. yüzyıl eseridir.[1] [1] Gündoğdu, H., Bayhan, A., Arslan, M., ,Sanat Tarihi Açısından, Erzurum 2008, 122,124.