MURATPAŞA HAMAMI

Yeri: Murat Paşa Mahallesinde bulunmaktadır. Tarihçe: Hamamın tarihi hakkında bilgi veren herhangi bir kitabesi yoktur. Murat Paşa Camii’si ile aynı yıllarda yapıldığı ve Murat Paşanın evkafı olması dolayısıyla XVI. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendirilmektedir. Yapı son olarak 2005-2006 yılında Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından onarılmıştır. Plan ve Mimari Özellikleri: Plan itibariyle klasik bir düzenleme gösteren hamam, soyunmalık-ılıklık-sıcaklık ve külhan bölümlerinden oluşan tek fonksiyonlu bir yapıdır. Batı cephesinin ortasında basık kemerli eyvan türü bir kapı ile girilmektedir. Kapıdan, kubbe ile örtülü küçük bir giriş mekânına geçilmektedir. Bu bölümünden sonra hamamın soyunmalık bölümüne ulaşılmaktadır. Giriş cephesinin iki yanında bulunan mekânlar daha sonrada ilave edilmiş birimlerdir. Hamamın soyunmalık kısmı büyük bir kubbe ile örtülüdür. Kubbe kasnağı ikili olup, altta sekizgen üstte yuvarlak bir düzenleme göstermektedir. Soyunmalık bölümünde girişin bulunduğu yönün dışında üç taraftan mekânı çevreleyen taştan yapılmış soyunmalık sekileri vardır. Zemini kesme taş döşeli olan soyunmalık bölümün ortasında bir havuz yer almaktadır. Soyunmalık bölümünün doğusunda bulunan bir açıklıkla ılıklık bölümüne geçilmektedir. Ilıklık, kuzey-güney doğrultusunda enine dikdörtgen şeklinde düzenlenmiş bir mekândır. Ilıklığın kuzey ve güney köşeleri beşik tonozla, orta kısım ise üç küçük kubbe ile örtülüdür. Güney kısmında tuvaletler bulunur. Ilıklığın ortasından geçilerek ulaşılan sıcaklık bölümü dört eyvanlı, dört halvet hücreli klasik bir plan düzenlemesi göstermektedir. Sıcaklığın ortasında sekizgen bir göbek taşı vardır. Üzeri kubbe ile örtülüdür. Kubbe üzerinde açılan dört pencere ile mekân aydınlatılmıştır. Eyvanlar beşik tonozla, sekizgen planlı halvet hücreleri ise kubbe ile örtülmüştür.[1] [1] Yurttaş, H., Özkan, H. ,Z. Köşklü, vd., Yolların Suların ve Sanatın Buluştuğu Şehir Erzurum, Erzurum 2008, 196.