DERVİŞ AĞA CAMİİ

Yeri: Gülahmet Caddesi üzerinde yer alır. Tescil Tarih ve Sayısı: Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün 13.11.1976 tarih ve A-188 sayılı kararı ile tescil edilmiştir. Tarihçe: Cami Hacı Derviş Ağa tarafından 1130 H.-1717 M. yılında yaptırılmıştır. Caminin giriş kapısı üzerinde yer alan 0.50 x 0.65 m.lik onarım kitabesine göre: Abdurrahman oğlu Müderris Hacı Müştak tarafından 1261 H.-1845 M. yılında onarılmıştır. Kitabenin son mısraı ebcet hesabına çevrilince 1261 H. rakamı çıkmaktadır. Caminin avlusunun doğusunda küçük bir hazire ile baldaken planlı Derviş Ağaya ait türbe bulunmaktadır. Plan ve Mimari Özellikleri: Camiye giriş avludan sağlanmaktadır. Avlu girişi iki yanda tepelikli birer sütunla sağlanmıştır. Cami kare planlı ve tek kubbelidir (Çizim 29). Üç kubbeli son cemaat yeri dört taş sütun tarafından taşınmaktadır. Bu kubbeler dıştan eğimli bir çatıyla kapatılmıştır. Giriş kapısı kademeli sivri kemerli ve iki yanda sütuncelidir. Kapı alınlığına onarım kitabesi yerleştirilmiştir. Giriş kapısının iki yanında birer pencere bulunmaktadır. Kuzey cephede köşeler kırmızı renkli kesme taş, diğer cephelerde moloz taş malzeme ile örülmüştür. Doğu ve batı cephede kalın beden duvarlarında altlı üstlü birer pencere, güney cephede altta iki üstte bir olmak üzere toplam dokuz pencere ile yapının içerisi aydınlatılmıştır. Caminin kare mekânı tromplara oturan kubbeyle kapatılmıştır. Kıble duvarında yer alan taş mihrap mukarnas kavsaralıdır. Mihrap üç kaval silme ile çerçevelenmiştir. Mihrap nişinin köşelerinde sütuncelere yer verilmiştir. Caminin minberi ahşaptan çakma tekniğinde olup zarif işçiliği ile geç dönem eseridir. Camide sekiz ahşap destek üzerine kurulmuş bir de mahfil vardır. Kuzeybatı köşedeki 26.00 m. yükseklikteki minare, kare kaideli silindirik gövdelidir. Gövdenin orta kısmında tuğlaların farklı dizilişiyle geometrik bir kuşak oluşturulmuştur. Kesme taştan yapılan şerefenin altında kaval silmeler yer almaktadır. Minare çeşitli dönemlerde onarılmıştır. [1] [1] Gündoğdu, H., Bayhan, A., Arslan, M., Sanat Tarihi Açısından Erzurum, Erzurum 2010, 108,110.