Erzurum Sözlüğü

Bir halin, bir iş ya da bir durumun fazlaca kalabalık bir çevre içinde karışarak belirsizleşmesi, her kafadan bir sesin çıkması. Daha çok tartışma ve kavga ortamları için kullanılan bütünüyle yerel bir ifade.

Şöyle böyle, yarım yamalak anlamında kullanılır. Bir çalağap falanca kişi filanca kişiye benziyor gibi…

Erzurumda ayran yapma tarzı. Yayık ayrandan başka biçimde yoğurdun çalkalanarak ayran yapılması.

İçinden çıkılamayacak kadar güç olan, karışık iş. Bazı hallerde işi gücü acele ve karışık halde yapan, eli ayağı dolaşan gençler için de kullanılır. Bir çaparız uşah ki… gibi…

Zabıta şefi, Zabıta Komseri.

Erzurumda yetişen aroma ve kokusu kendine has, kaynatılarak ya da kavrularak tüketilen bir bitki. Probiyotik ve antioksidan özellikleriyle bilinir.

Kollarını ve paçalarını katlayarak bir işe hazırlanmak. Ülke genelinde Çemrenmek şeklinde de kullanıldığı bilinmektedir.

Pişmemiş, çiğ anlamında kullanılır. Ayrıca Erzurumda oynanan Aşşıh- Aşık oyununda aşığın yüzleri çig, şeg, tög, mire, alçı gibi isimler alır. Çig, aşığın çukur göbek yüzeyine denir.

Çekirdek. Ayrıca Erzurumda Sımışka olarak da adlandırılan Ayçekirdeği için de kullanılır.

Çiriş ya da Çiriş otu, Asphodelaceae familyasından Asphodelus cinsini oluşturan bitki türlerinin ortak adı. Mart ve Nisan aylarında genellikle dağlık alanlarda yetişir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde bilinir

Beceriksiz, Acemi

Hastalık, dert. Beddua biçiminde de kullanılır.

Şorak şeklinde de kullanılır. Çorak, verimsiz toprak.

Şalgam turşusundan, tat ve aroma vermesi için reyhan katılarak yapılır. Pirinç veya bulgur katılır, ayrıca parça et veya kavurma ile pişirilir. Kış aylarında Erzurumun başlıca yemeklerindendir.

Bayatlamış, bozulmuş sebze ve meyveler için kullanılır. Bir başka biçimde de giderek yaşlanmış manasına gelen argo dan çok amiyane bir tabirdir.

Pestil, dut vs. gibi kuru gıdaların yağ, şeker ve yumurta ile kavrularak hazırlanan ek yemek.

Çürümüş, bozulmuş, kalan zerzevat.

Ölçüsüz, düzensiz, üslupsuz.

Çırpıdan mülhem, İnce bacaklı kadın ve erkekler, daha çok kadınlar için söylenen, zayıf ve çelimsiz anlamındaki söz

İlahi bir ceza ile cezalandırılmak, Çalınıp Çırpılmaktan mülhem. Ayrıca kazıklanmak, fazlaca bir bedel ödemek anlamında da kullanılır.

Tıpkı Çılğısız gibi ölçüsüz düzensiz manasına da gelmekle beraber daha çok terbiyesiz anlamında kullanılır.

Sözlük anlamı olarak Söğüt ve kavak ağaçlarının ince dallarına verilen addır. Bir diğer anlamı ile karışık, az çok gizemli, şüphe uyandıran, birbirine girmiş, dolaşık işler için de kullanılır. Bunnar Çıtırıhli işler…

Bir iş, durum ya da kişiye karşı güvensiz bir hale girmek, şüphelenip bezerek geri çekilmek.