Erzurum Sözlüğü

Haydi hep birlikte, hep beraber.

Mahcup olmak, utanacak kadar büyük bir kusur neticesinde olmasa da, bir kusur, bir noksan sonucunda mahcubiyet duymak

Kalfa. Medrese eğitiminde hoca ile talebe arasındaki kişi, daha yakın hoca, birinin ustalığa yakın olduğunu ifade etmek için de söylenen güdüleyici nitelendirme.

Kalfa

Bir durum karşısında ürpermek. Yarı korku içinde olmak.

Hakikat, Hakikaten, Gerçek.

Hikaye

Hikaye anlatıcılığı, Erzurumda en bilinen hikayeci: Hekatçı Behçet Emi.

Elbette, Tabi

Şimdilik, Halihazırda, Şu durumda.

Bez bebek, Kız çocukları için evde, elde yapılan oyuncak. Bazı hallerde ise ufak tefek, zayıf, ince yapılı kadınlar ve özellikle genç kızlar içinde nazire biçiminde söylenir.

Şaka, Alaylı biçimde konuşma.

Kepenk

Herhalde, belki de anlamında kullanılır.

Ortaklaşa Kır eğlencesi.

Daha önce sürülerek nadasa koyulmuş tarlayı tekraren sürmek. Tekrarlanan ve emek verilen herhangi bir iş için de kullanıldığı bilinmektedir.

Sinirlenmek, kızmak.

Her birisine

Tandır üzerine tencere koymaya yarayan, çeşitli biçimde olan demir alet.

Hicret, Göç

Çoban yardımcısı, küçükbaş hayvan otlatıcısı.

Çocuk ve yetişkin oyunu.

Fırlatıp atmak, kaldırıp atmak.

Kötülemek, bir türlü sevememek.

Bir zamandır işlenmemiş, çorak bırakılmış, ot bitmeyen yer. Bir tamlama olarak Hozan Tilkisi ifadesi meşhurdur.

Metafizik anlamda görünmeyen varlıklarla ilişkisi olan, cinleri olan anlamında kullanılır. Hüddam: Huddem, Huddemli kişiler…

Küçük taş parçası. Duvarlarda esas taşlar arasına konulan taş parçası.

Basit, özensiz, bakımsız eşya. Bazı hallerde beceriksiz, özensiz kişiler içinde kullanılır.

Çok çok yorulmak, çok dövülmek

Alabildiğine yorgun, dövülmüş kadar yorgun.

Mantının yerel adı. Mantıdan daha büyükçe yapılan etli hamur işi yemek.

Sümük, Burun akıntısı

Zar zor hallederek, kavga gürültü ile anlaşarak yapıp etmek.

Maydanoz benzeri bir bitki, Lüzumsuzluktan bahisle rastgele işler ve bu işlerle uğraşan liyakatsiz kişiler için kullanılır.

Hırsız

Gırtlak

Görmemiş, görgüsüz, cimri, adet yordam bilmeyen

Kızak

Kızgınlık, Sinir, Hışım

Ezberine almak, hep alışkanlık haline getirmek.