Erzurum Sözlüğü

Cins, çeşit. Doğru tanımlanamayan acayip haller için kullanılır. ‘ Bi tevür işler, haller…’ gibi..

Ahşaptan yapılmış yün eğirme aleti.

Büyük ve ağır bakır ya da demir tekne. Çamaşır yıkamak ya da yıkanmak üzere yapılan eşya.

Horozlanmak, kafa tutmak, ekebirlik etmek, üstüne yürümek.

Diken

Bir yaşında veya bir yaşından küçük erkek kuzu. Koç’un küçüklüğü.

Rüzgarla birlikte dağılarak yağan, ince ve az biçimde yağan tozu andıran kar.

Pişmanlık, üzüntü, çok görme bildiren ünlem

Hayvanda idrar kesesi. Büyük göbekli, fazlaca şişman kişiler içinde kullanılır.

Don, İç çamaşırı.

Töresi olan, Töre sahibi. Uygun ve düzgün davranan kişiler için söylenir.

Burnundan konuşan, hımhımlayıp duran kişilere denir. Kekeme

Genellikle evlerin ana giriş kapısının önüne yapılan, ahşaptan aralıklı örgülü, gündüz boyunca ana kapı yerine kullanılan ince, ahşap kapı.

Parça parça, azar azar. Neredeyse, ancak ancak, tam olarak yetmese de yetecek kadar, ‘Eh işte, uci ucuna…’gibi…

Omuz

Aklı başından gider gibi olmak,

Uyku

Duyar duymaz her yere kavuşturmak, hemen ayaklanmak, gereksiz ve lüzumsuzca oraya buraya iletmek.

Oğuz adının söylenişi, Ayrıca saf, uyuşuk anlamında da söylenir

Küçük ya da ergen çocuklara şefkat ifadesi olarak söylenir. Hizmet eden uşak’ın anlamı daha başkadır ve bu manada uşah kelimesinin hizmete den uşak ile hemen hemen hiç ilgisi yoktur.

Söylenen her şeye inanan, her inan fikrini değiştiren, her söze uyan.

Vaaz Etmek

Daha neler, bu nedir anlamında bir şaşma sözü. Şaşırma

Vazife, görev

Vicdan

Vicdan

Ula, Ulan kelimelerinin yerel kullanımı. Ola, olan şeklinde de kullanılır.

Vukuat, Olay

Vay

Bol bol, haddinden çok kalabalık, fazlaca bağırtı, gürültü.

Genellikle kadınların kullandığı, inanılması güç şeyler için kullanılan aşırı ölçüde şaşırma ifadesi.

Yalnız

Genellikle çocuk yaşta ya da genç kızlar için söylenen, hem özgü hem zariflik ve zayıflık şafade eden şefkatli yakınlık ifadesi.

İri yarı, kabaca gösterişli.

Yaprak

Normal gündelik yemek zamanlarından başka daha ileri saatlerde yenilen herhangi bir şey. Gece geç saatte yenilen çerezlik öğün

Ağzı ve burnu kapatan işlemeli ve ya sade örtü. Kadınların yüzlerini namahremden saklama biçimi.

Çok hafif, hafifçe.

Kaale almak, itibar vermek, Kaale almamak, İtibar vermemek.

Ayarı ayarına, tamı tamına.